De tentoonstelling wordt georganiseerd door het Istituto Italiano di Cultura van Brussel in samenwerking met de Koninklijke Bibliotheek. Ze staat in het teken van een dringende noodzaak, die wordt samengevat in een citaat van Marguerite Yourcenar: "Bibliotheken stichten lijkt op het bouwen van publieke graanschuren, op het aanleggen van voorraden tegen een winter van de geest, waarvan vele voortekenen mij duidelijk maken dat hij er aankomt, ook al verzet ik me ertegen". Bibliotheken zijn dus "opslagplaatsen van het geheugen", waar hele beschavingen worden samengevat en bewaard in "oorden van het geschreven geheugen.

De tentoonstelling neemt de bezoeker mee op een ontdekkingstocht naar de Italiaanse bibliotheken en instellingen die met diverse opdrachten belast zijn: bevorderen van het boek en het uitgeven, ontwikkelen van systemen voor catalogiseren en bibliografisch inventariseren, bewaren en restaureren van oude teksten, creëren van nationale en internationale netwerken tussen bibliotheken enzovoort.

Dit overzicht heeft niets weg van een dorre didactische uiteenzetting. Integendeel, aan de hand van rijkelijk geïllustreerde borden schetst de tentoonstelling de geschiedenis van bibliotheken die werden opgericht door kloosters, patriciërsfamilies of vorstelijke geslachten, steden, provincies... en die tijdens de negentiende eeuw door de Italiaanse Staat werden overgenomen.

Zo kan de bezoeker "een bezoek brengen" aan de bibliotheek van de abdij van Monte Cassino, die in de middeleeuwen ontstond en waarvan de archieven in 1944 van de ondergang werden gered en in 1947 teruggegeven aan de benedictijnen; aan de Bibliotheek Medicea Laurenziana, die de familie de Medici oprichtte in Firenze en die werd gebouwd naar een ontwerp van Michelangelo; de bibliotheek Marciana in Venetië, die onder meer door Tintoretto en Veronese werd versierd. Deze laatste twee bibliotheken, en ook andere in Rome en in heel Italië, getuigen met de unieke schatten die ze bewaren van de buitengewone culturele rijkdom van de Oudheid tot de Renaissance, die gedurende de volgende eeuwen werd uitgebreid door verlichte bibliofielen, vaak geestelijken en vorsten.

Onder de invloed van de Verlichting openden deze bibliotheken een na een hun deuren voor het publiek, onder meer op bevel van Maria-Theresia van Oostenrijk.
Tot slot wordt dit geheel nog rijkelijk aangevuld met de bezittingen van universiteitsbibliotheken.

De verklarende borden worden aangevuld met facsimile's van de kostbaarste werken. Zo kan de bezoeker "handschriften" inzien en erin bladeren, net als de middeleeuwse geleerde, de wetenschapper tijdens de Renaissance, de bibliofiel of de onderzoeker in de 21ste eeuw.