Jozef II en Europa

De tentoonstelling brengt de belangrijkste ideeën naar voren die Hervé Hasquin toelicht in zijn boek Joseph II. Catholique anticlérical et réformateur impatient (Brussel, uitg. Racine, 2007).
Jozef II (Wenen 1741-1790), keizer van het Heilig Rooms-Duitse Rijk en mederegent van de Habsburgse bezittingen vanaf 1765, werd in 1780 alleen keizer toen zijn moeder Maria-Theresia overleed. De Staten die hij erfde, vormden een reusachtig conglomeraat van gebieden die een buitengewone mozaïek van volkeren, talen, godsdiensten en culturen vertegenwoordigden. In totaal telde dit rijk iets meer dan vijfentwintig miljoen inwoners, verdeeld over het grondgebied van vijftien huidige Europese naties waaronder België.
De tentoonstelling gaat op zoek naar dit ‘menselijk Babel’ en naar de uitdagingen - die heel actueel blijken te zijn wanneer ze naar het huidige Europa worden overgezet - waarmee Jozef II te maken kreeg, althans in project, op bijna alle gebieden van de samenleving in die tijd: sociale, economische, politieke en natuurlijk ook religieuze uitdagingen. Op religieus vlak was het orgelpunt de afkondiging van de Tolerantie-edicten tegenover de niet-katholieken, de protestanten, de orthodoxen en de joden. De tentoonstelling koestert de ambitie om de bezoekers aan te zetten tot nadenken over de actualiteit van deze uitdagingen: culturele diversiteit, meertaligheid, veelheid van godsdiensten, economische en sociale verscheidenheid, scheiding van het tijdelijke en het spirituele, onafhankelijkheid en vermenselijking van het gerecht, valorisatie van de ambtenarij of nog fiscale gelijkheid.

De tentoonstelling is complementair met de tentoonstelling L’Académie impériale et royale de Bruxelles, ses académiciens et leurs réseaux intellectuels au XVIII^e siècle, die plaats heeft in de Académie royale de Belgique.
Een 'bezoekersgids' biedt u naast een voorstelling van beide tentoonstellingen een wandeling in de koninklijke wijk aan. Tijdens deze wandeling worden de schijnwerpers gericht op het intense politieke, wetenschappelijke en culturele leven in deze al bij al beperkte perimeter.