|
Dankzij de Koning Boudewijnstichting kon het Getijdenboek van Tavernier (Brussel, KBR, hs. IV 1290), genoemd
naar de voornaamste miniaturist die eraan meewerkte, eindelijk, na eeuwenlang zwerven, terugkeren naar de plaats
die hem toekomt in de collecties van de Koninklijke Bibliotheek van België. Dit getijdenboek is in meer dan één
opzicht een bijzonder handschrift. Waarschijnlijk maakte de codex deel uit van de prestigieuze Bourgondische
Librije, waarvan de historische kern vandaag in het Handschriftenkabinet wordt bewaard.
In het begin van de 14de eeuw legde Filips de Stoute, de eerste Bourgondische hertog, de grondslagen van wat een
uitzonderlijke bibliotheek zou worden. Deze librije werd vervolgens overgedragen aan zijn opvolgers, Jan zonder
Vrees, Filips de Goede en Karel de Stoute, die er bijzonder trots op waren. Bibliofilie werd een
familieaangelegenheid: de hertogen droegen allen in zekere mate bij tot de uitbreiding van deze collectie, die
een prestigieuze afspiegeling was van de macht van de Bourgondische staat. Onbetwist machtig, maar ook broos:
het overlijden van de eerzuchtige Karel de Stoute ten gevolge van de nederlaag van Nancy in 1477, bracht een
omwenteling teweeg in het lot van de Zuidelijke Nederlanden. De laatste Bourgondische hertog liet een librije
na van bijna duizend stukken. De ambitie kende bij de totstandkoming van de Bourgondische collectie geen maat:
de indrukwekkendheid van haar omvang wordt slechts geëvenaard door de kwaliteit van de bewaarde stukken.
Vermaarde kunstenaars, kopiisten, vertalers wijdden inderdaad hun talent aan de verrijking van 'la librairie de
mondit seigneur'. Tot hen behoorden Jan Tavernier en Loyset Liédet, de voornaamste verluchters van de Getijden
van Tavernier, en tevens Antonius van Gavere, een bekend Brugs boekbinder. Deze vermaarde, met het Bourgondische
mecenaat verbonden namen hebben alle drie bijgedragen tot de totstandkoming van dit devotiewerk. Vele elementen
in dit handschrift wijzen erop dat het wellicht om een persoonlijke opdracht van hertog Filips de Goede gaat.
De Koning Boudewijnstichting verwierf het Getijdenboek van Tavernier bij Sotheby's in Londen. Het is een
bijzonder waardevolle aanwinst voor de Koninklijke Bibliotheek van België, en niet enkel door zijn intrinsieke
waarde. Dit handschrift is inderdaad slechts het derde dat naar de Bourgondische Librije terugkeerde sinds
1815, het jaar waarin teruggegeven. Het persoonlijk exemplaar van Filips de Goede van de Vita Christi
(Brussel, KBR, hs. IV 106) en de vertaling van Xenophons Hiéron ou De la Tyrannie, een tekst die Charles Soillot
had opgedragen aan Karel de Stoute, toen graaf van Charolais (Brussel, KBR, hs. IV 1264), werden al eerder
terugbezorgd. In 2001 keerde een derde codex, handschriften van de hand van Loyset Liédet en Jan Tavernier
tentoongesteld, waaronder de beroemde Chroniques et conquêtes de Charlemagne (Brussel, KBR, hs. 9066 en 9067).
Wij zijn ervan overtuigd dat deze tentoonstelling rond het Getijdenboek van Tavernier zal bijdragen tot het
verwerven van zijn adelbrieven.
|
|