Henry van de Velde. Brieven van architecten

26.09.2013 - 30.11.2013

De internationale artistieke en architecturale carrière van Henry van de Velde beslaat bijna driekwart eeuw. Hij startte als schilder in de jaren 1880, werd gaandeweg architect en ontwerper, aanvankelijk in Brussel, vervolgens in Duitsland en Nederland. Na een omstreden terugkeer naar België in 1926 en zijn zogenaamde ‘tweede Belgische periode’, belandde Van de Velde tot slot in Zwitserland, waar hij een tiental jaar aan zijn memoires werkte. Honderdvijftig jaar na de geboorte van Henry van de Velde grijpen de Koninklijke Bibliotheek van België, het Centrum Vlaamse architectuurarchieven en de Archives & Musée de la Littérature dit jubileum aan om prachtige brieven van Van de Velde tentoon te stellen.

De tentoonstelling ‘Henry van de Velde. Brieven van architecten’ biedt een intieme inkijk in de architecturale en amicale leefwereld van deze internationale Belg. Ze beslaat zijn zogenaamde tweede Belgische periode en laatste levensjaren in Zwitserland, van 1926 tot 1957. De mooie documenten tonen Van de Velde als een bevlogen briefschrijver met een prachtig handschrift en met zin voor een soms heel poëtische verwoording van zijn gedachten.

Tot en met zijn laatste levensjaar voerde hij een persoonlijke en handgeschreven briefwisseling met een brede schare aan vrienden uit de internationale literaire en artistieke wereld, in het bijzonder ook met collega-architecten. Met die laatste wisselde Van de Velde van gedachten over de Belgische en internationale architectuur van zijn tijd en over zijn eigen werk en rol in de ontwikkeling van de moderne architectuur. Maar hij had het even goed over erg persoonlijke onderwerpen, zoals het moeizame schrijven van zijn memoires of zijn verslechterende gezondheidstoestand tijdens zijn laatste jaren in het Zwitserse Oberägeri. Meer nog dan zijn autobiografisch Récit de ma vie dringen zijn brieven door tot het diepste van zijn complexe en bijzonder rijke persoonlijkheid.

Het zwaartepunt ligt op de briefwisseling met collega en compagnon de route Raphaël Verwilghen, architect en stedenbouwkundige, die zich ook na Van de Veldes dood om diens intellectuele en artistieke nalatenschap zou bekommeren. Brieven van Alvar Aalto, Eric Mendelsohn, Ernesto Rogers, Willem Dudok, Walter Gropius, Huib Hoste, Richard Neutra, J.J.P. Oud, Léon Stynen, Alfred Roth e.a. wijzen op de internationale erkenning van Van de Velde als ‘pionier van de moderne architectuur’.

De brieven werden geselecteerd uit de archieven Verwilghen en Hoste, bewaard aan de KU Leuven, en uit het archief Van de Velde, bewaard in de Koninklijke Bibliotheek (Archives et Musée de la Littérature).

Partners van de tentoonstelling zijn de Koninklijke Bibliotheek van België, Archives et Musée de la Littérature en het Centrum Vlaamse Architectuurarchieven. Curator is Prof. Luc Verpoest (KU Leuven).

Bezoek ook de retrospectieve Henry van de Velde in het Jubelparkmuseum.