Home
Catalogus van de herkomsten van de incunabelen
die in de Koninklijke Bibliotheek van België
worden bewaard

De afdeling Oude en kostbare drukwerken bezit heel wat oude en moderne boekbanden van de 15de tot de 20ste eeuw. De incunabelen bieden daarvan prachtige voorbeelden. De banden illustreren vijf eeuwen geschiedenis boekbindkunst. Wanneer we zijn naam kennen, vermelden we de boekbinder in de bibliografische beschrijving. Tijdens de 19de eeuw werden talrijke oude en beschadigde boekbanden vervangen door nieuwe banden, maar vaak ging het om armetierige pastiches van oude boekbanden. Bovendien werden convoluten uiteengehaald en werd hun band vernietigd. De incunabelen werden vervolgens in de rekken gerangschikt volgens stad en drukker. Belangrijke Belgische binders uit die tijd hebben hieraan vaak deelgenomen, zoals de Brusselaar Paul-Joseph Claessens (1861-1909), zoon van de boekbinder Laurent Claessens (1828-1909) [Figuur 5]14. Niettemin bestaan er vandaag nog talrijke oude boekbanden, zoals die van de 'De declaratione difficilium terminorum tam theologiae quam philosophiae ac logicae' van Armand de Bellevue (†1334)15 die eind 15de-begin 16de eeuw werd vervaardigd door de Fransman André Boule [Figuur 6]16.
Jammer genoeg hebben bibliografen dikwijls geen aandacht besteed aan de inlichtingen over boekbanden en herkomsten17. Vandaag hebben boekhistorici maar al te graag dat de herkomsten worden geïnventariseerd en opgenomen in herziene en geüpdatete catalogi18. Die gegevens kunnen helpen om een ogenschijnlijk heel eenvoudige maar toch zo delicate vraag te beantwoorden: 'Hoe bevoorraadde men zich met boeken?' Niet alleen de manier waarop men zich met boeken bevoorraadde, maar ook de latere verspreiding van die boeken moet worden bestudeerd. Niet zelden immers vindt men in hetzelfde drukwerk herkomstvermeldingen van verschillende kloosters... Deze nieuwe gegevens openen nieuwe onderzoeksgebieden binnen de incunabelstudie. Zo kunnen de horizonten van een wetenschap die al te vaak tot de bibliografie beperkt bleef, worden verbreed en vernieuwd.

volgende pagina vorige pagina