Willem BLAEU, West Indische Paskaert waarin de graden der breedde over wederzijden vande middellijn wassende soo vergrooten dat die geproportioneert syn tegen hunne nevenstaende graden der lengde; vertonende (behalven Europaes zuydelijcste) alle de zeekusten van Africa en America begrepen in 't Octroy bij de H.M.H. Staten generael der vereenichde Nederl. Verleent aende generale West Indische Compagnie. Mitsgaders die van Peru en Chili, in de groote Zuyd-Zee. Beschreven door Willem I. Blaeuw

Amsterdam, tussen 1626 en 1630 ; 82 x 100 cm.

III Ocean Atlantique ca. 1630 Blaeu III 9359 KP

Deze zeekaart werd getekend en op perkament gedrukt door Willem Blaeu (1571-1638). De nulmeridiaan loopt door de Canarische Eilanden, en de geografische koördinaten gaan van 273° tot 360° en van 0° tot 40° OL, en van 0° tot 53° NB en van 0° tot 37° ZB; op de bijkaart gaan zij van 37° tot 58°. De West Indische Paskaert stelt het gebied voor waar de handelsprivileges van de West-Indische Compagnie geldig waren; deze privileges waren toegekend vanaf 3 juni 1621, zodat het jaar 1621 als mogelijke begindatum voor de kaart mag weerhouden worden. Sommige bronnen voor de namen op Blaeu's kaart, zoals de Map of the Island of New Foundland van John Mason (1586-1635) en de Nieuwe Wereld van Joannes De Laet (1583-1635) laten toe 1630 als einddatum te nemen. Zoals bijna alle zeekaarten vertoont het hier tentoongestelde exemplaar van de West Indische Paskaert in de randen sporen van de nagels waarmee het in de stuurhut werd opgehangen. Het is naar alle waarschijnlijkheid een origineel, en was één der oudste gegraveerde en gedrukte portulanen in de projektie van Mercator (1512-1594). De blanco cartouche in de linker bovenhoek diende om het wapenschild van de eigenaar van de kaart in aan te brengen; het feit dat zij blanco gebleven is vormt nog een argument voor het beschouwen van het exemplaar van de Koninklijke Bibliotheek als een origineel. De gebruikte projektie is hoogst belangrijk voor zeelieden, want het is de enige waardoor kompaskoersen door rechte lijnen kunnen voorgesteld worden. Hierdoor was de kaart van Blaeu van het hoogste nut.

De kaart stelt de Atlantische Oceaan voor, met de kusten van Europa, die van Noord- en West-Afrika van Libye tot Kaap Agulhas, en die van Amerika van de Straat van Belle Isle tot Kaap San Antonio ten Zuiden van de Rio de la Plata. Blaeu geeft ook de kust van de Stille Oceaan weer, van de Westkust van Mexico tot Concepcion in Chili. De kaart bevat ook drie windrozen, elk met 32 streken.

Vanwege de beperkte oppervlakte van zijn perkamentblad bracht Blaeu in het Noorden van Zuid-Amerika een bijkaart aan met het gedeelte van het kontinent ten Zuiden van Concepcion in het Westen en Kaap San Antonio in het Oosten; ook Vuurland en Statenland staan er op. Bovenaan de bijkaart staat in een ovale cartouche de tekst: Overmits de Americaensche kusten van R. de Plata aen d'oostzijde en La Concepcion aende westzijde zuydwaert, in dese kaert aen een vervolgens niet vertoont konden worden zyn die hier in een besonder tafelkan vervaet.

Op het gebied van de naamgeving betekent de West Indische Paskaert een grote vooruitgang tegenover vroegere kaarten, daar Blaeu veel aardrijkskundige namen aan eigentijdse bronnen ontleende. Zo zijn namen als Kaap Charles en Virginia van Engelse oorsprong; andere, zoals Acadie, Canadiens en Ile de Sable (tegenover Nova Scotia), zijn van Franse bronnen afkomstig. Zoals op de meeste zeekaarten komt er op die van Blaeu een groot aantal namen van kustplaatsen voor, terwijl er in het binnenland slechts weinig staan. Sommige plaatsnamen in Canada zijn door Blaeu overgenomen van de kaart van Nouvelle France uit 1613 door Samuel de Champlain (1567-1635).

Bibliografie


Breng me naar: Wereldkaarten en kaarten van Amerika / Kaarten van Noord-Amerika / Kaarten van Midden- en Zuid-Amerika / Inleiding

Terug naar: de homepage van de KBR