Schaal in mijlen, 30 x 36,5 cm. Amsterdam, Van der Kroe & Yndema, 1793.
XXXI Washington 1793 III 9495 KP
In juni 1790 gaf het Amerikaanse Congres opdracht om een federale hoofdstad te bouwen aan de samenvloeiing van de Potomac en de toen East Branch genoemde Anacostia, niet ver van de stad Georgetown. Dit besluit werd onmiddellijk gevolgd door voorbereidende werkzaamheden (terreinopname, landmeting ...) onder leiding van de ingenieur Andrew Ellicott (1754-1820), in wat de naam District Columbia kreeg. George Washington, eerste president der Verenigde Staten, koos Pierre-Charles L'Enfant (1755-1825) uit als ontwerper van het plan van aanleg van de toekomstige stad. De betrekkingen tussen deze ingenieur van Franse afkomst en de bevoegde overheden bleken moeilijk te zijn: na vele diskussies weigerde L'Enfant het plan te voltooien. Ellicott nam toen het werk op zich, maar bracht slechts een klein aantal aanvullingen en wijzigingen aan, zodat de stad voornamelijk volgens het werk van L'Enfant ontworpen werd.
Ondertussen was reeds een eerste verkoop van percelen en terreinen ondernomen, die vergezeld ging van een spijtig incident : L'Enfant had een huis laten afbreken dat buiten een slecht opgemeten rooilijn stond. Om in de toekomst dergelijke blunders te vermijden drong de overheid aan op het publiceren van een stadsplan, des te meer omdat een tweede reeks verkopingen moest georganiseerd worden. Het graveren van het plan werd toevertrouwd aan James Thackara en John Vallance, die het eerst op klein formaat publiceerden in de Columbia Magazine, ten einde het algemene uitzicht van de hoofdstad onder het publiek kenbaar te maken. Van de uitgave op groot formaat, die in november 1792 verscheen, is het hier tentoongestelde Plan der Stad Washington afgeleid. Het is de eerste versie in een andere taal dan het Engels: het verscheen in 1793 in het Nederlandse tijdschrift Algemeene Vaderlandsche Letteroefeningen. Dit had waarschijnlijk wel iets te maken met de stappen die de met de bouw van Washington belaste Kommissie ondernam om een lening te verkrijgen van de bankiers van Amsterdam.
Het plan van de toekomstige Amerikaanse hoofdstad is geïnspireerd door dat van Versailles en heeft een uitgesproken geometrisch karakter. De straten snijden elkaar rechthoekig; in de richting Noord-Zuid dragen zij nummers, in de richting Oost-West letters. Dertien brede lanen, genoemd naar de oorspronkelijke staten, lopen schuin door de stad en verbreken de strenge eentonigheid; op hun snijpunten liggen pleinen van verschillende afmetingen, die nu nog groene zones vormen. Het Capitool, zetel van het Congres, en het presidentiële Huis vormen de centra van de stad, waaruit duidelijk haar rol van uitsluitend politieke hoofdstad blijkt: geen enkele andere funktie komt tot uiting, want Washington is niet ontworpen om een handelscentrum te zijn. Capitool en Witte Huis worden verbonden door een grote L-vormige open ruimte. In het Westen ziet men het voorstad geworden Georgetown. In de linker benedenhoek staan de nauwkeurige, door Ellicott berekende, koördinaten van de stad. De richtlijnen van dit plan werden gans de 19e en 20e eeuw door gerespekteerd door architekten en urbanisten, behalve voor het gebied begrensd door de Virginia, Maryland en Massachusetts Avenues en de Potomac.
Breng me naar: Wereldkaarten en kaarten van Amerika / Kaarten van Noord-Amerika / Kaarten van Midden- en Zuid-Amerika / Inleiding
Terug naar: de homepage van de KBR