Henrick DONCKER, Pascaert vande Carabische Eylanden, vande Barbados tot aende Bocht van Mexico.

Schaal in Duitse mijlen van 15 per graad, in Spaanse mijlen van 17,5 per graad, en in Engelse en Franse mijlen van 20 per graad, 43,5 x 57 cm, gekleurd, in Hendrick DONCKER, De Zee-Atlas ofte Water-Werelt Vertoonende alle de Zeekusten. Amsterdam, Doncker, 1678.

II 30.119 C LP

Hendrick Doncker (1626-1699) was één der voornaamste uitgevers van zeekaarten in het Amsterdam van de tweede helft der 17e eeuw. Zoals uit het kontrakt van zijn eerste huwelijk uit 1648 blijkt, begon hij zijn loopbaan als boekhandelaar. Hij bleef zijn zaak in de Nieuwe Brugsteeg, die hij In 't Stuurman Gereeschap genoemd had, uitbaten, ook nadat hij begonnen was met het uitgeven van atlassen, kaarten, handboeken en gidsen, die alle op de zeevaart betrekking hadden. Zo verscheen in 1655 zijn eerste publikatie, De Lichtende Columne ofte Zee-Spiegel, in 1659 gevolgd door zijn Zee-Atlas ofte Water-Waereld, en een jaar later door het werk dat zijn meest populaire en gevraagde werd, Het Vergulde Licht der Zeevaard ofte Konst der Steerlieden van Klaus Hendrikz Gietermaker (1621-?). Al zijn publikaties kenden talrijke heruitgaven. De kwaliteit van zijn kaarten was terecht beroemd, want, in tegenstelling tot de meesten van zijn tijdgenoten zoals Pieter Goos (1615/16-1675) - met wie hij trouwens een overeenkomst sloot - of Joannes Van Loon (?-1686), verbeterde en verving hij verouderde kaarten. Bij zijn dood gingen zijn winkel in de Nieuwe Brugsteeg en een deel van zijn kaarten over op Johannes Van Keulen, maar zijn eveneens Hendrick genaamde zoon (ca 1664-1739) bleef toch sommige maritieme atlassen verkopen en uitgeven; hij publiceerde ook een werk over de Don, De Nauwkeurige Afdeeling vande Rivier Don.

De Pascaerte vande Carabische Eylanden verscheen voor het eerst in de uitgave van 1660 van de Zee-Atlas (Koeman, Don 2); ons exemplaar komt uit de uitgave van 1678 (Koeman, Don 20). Zij geeft de Amerikaanse kust weer van 40° NB tot iets meer dan 6° NB, dit is van de Delaware-baai tot de monding van de Orinoco. Sommige details, zoals de vorm van Cuba, doen vermoeden dat Doncker de West-Indische Pascaert van Willem Blaeu als bron gebruikt heeft; het was zeker niet de enige, want sommige gebieden zoals Florida en Yucatan zijn gans anders afgebeeld. Aan de moderne lezer vallen de weinig korrekte vorm van de Bahama's op, de te sterk Noordoost-Zuidwest verlopende ligging van Yucatan, de te ver naar het Oosten uitspringende kust van Virginia, en het in het Westen te brede en niet diep genoeg ingesneden Cuba.

Toch mogen deze fouten niet doen vergeten dat Doncker een voor zijn tijd zeer nauwkeurig kwaliteitswerk heeft geleverd.

Bibliografie


Breng me naar: Wereldkaarten en kaarten van Amerika / Kaarten van Noord-Amerika / Kaarten van Midden- en Zuid-Amerika / Inleiding

Terug naar: de homepage van de KBR