Filips van Kleef (1456-1528) was een opmerkelijk personage in meer dan één opzicht. Net zoals talrijke leden van de aristocratie in het Herfsttij der middeleeuwen, had Filips, zoon van Adolf, heer van Kleef en Ravenstein, en Beatrix van Portugal, een luxueuze levensstijl. Nadat hij tot 1488 Maximiliaan van Oostenrijk had ondersteund in diens strijd tegen de steden van het graafschap Vlaanderen, koos hij vervolgens de andere kant en wierp zich op als verdediger van het stedelijk particularisme tegen het Bourgondisch gezag. 
Na zijn nederlaag in 1492 trekt hij naar het hof van Karel VIII van Frankrijk. Hij doorkruist Europa, is gouverneur van Genua en keert uiteindelijk terug naar de Nederlanden, waar hij zich tot zijn dood in dienst stelt van Karel V.
De verschillende bijdragen in deze bundel beogen een antwoord te bieden op de sleutelvraag naar de belangen van Filips in deze turbulente periode: in welke mate geeft hij de voorrang aan zijn verhouding met de vorst en de andere leden van de aristocratie of tracht hij juist zijn belangen in de steden te verzekeren. Op basis van een grotendeels onuitgegeven documentatie wordt de aandacht gevestigd op de culturele, politieke, sociale en militaire rol die Filips in de conflicten tussen stad en staat gespeeld heeft. Filips zelf is overigens de auteur van een werk, getiteld L'instruction de toutes manieres de guerroyer. Auteur, maar ook verzamelaar: verscheidene artikelen bieden een analyse van de inhoud van zijn bibliotheek en vergelijken deze met de boekencollecties van andere edelen en beambten.

Dit volume vormt de publicatie van de akten van een interdisciplinair colloquium dat werd georganiseerd in de Koninklijke Bibliotheek van België in het kader van de 'InterUniversitaire AttractiePool' (Stedelijke samenleving in de Nederlanden, Late middeleeuwen - 16de eeuw, fase V.10), een onderzoeksprogramma dat wordt gefinancierd door de Belgische Federale Overheidsdienst 'Wetenschapsbeleid'.