De Atlas Blaeu: een onbetaalbare schat … gekocht voor € 600.000

06/06/2018

Op 26 mei 2018 werd een exemplaar van de Atlas Blaeu aangekocht voor € 600.000. Dit recordbedrag geeft een idee van de handelswaarde van dit kostbare document waarvan de Koninklijke Bibliotheek zelf ook een exemplaar in haar bezit heeft. Het gaat om het exemplaar dat vroeger toebehoorde aan Jean-Baptiste Colbert. Dit kostbare stuk wordt bewaard in de afdeling Oude en kostbare drukwerken en wordt binnenkort tentoongesteld in Librarium.

 

Een 17de-eeuwse bestseller

In 1662 publiceerde Joan Blaeu deze 594 kaarten onder de titel “Atlas maior”. De kaarten, die allemaal met de hand zijn ingekleurd, worden vergezeld door 3.000 pagina’s met teksten die de verschillende continenten, regio’s en landen beschrijven. Het geheel is samengebracht in 11 volumes voor de Latijnse uitgave.

Deze Atlas was voor zijn tijd en dit type publicatie een echte bestseller. Vandaag zouden er nog 300 exemplaren van dit werk geïnventariseerd zijn (cf. Peter Van der Krogt, Blaeu. Atlas Maior, Keulen, 2005).

 

In de bibliotheek van Colbert

De editie die de Koninklijke Bibliotheek bewaart, kende een bijzondere oorsprong. Het wapen en het opschrift “Bibliotheca Colbertina” geven aan dat de editie toebehoorde aan Jean-Baptiste Colbert, de illustere 17de-eeuwse denker en econoom die ook minister van Lodewijk XIV was.

Later kwam deze editie terecht in de verzameling van de beroemde Belgische bibliofiel Charles Van Hulthem. Uiteindelijk verwierf de Belgische Staat de verzameling van Charles Van Hulthem om er een fonds van de Koninklijke Bibliotheek mee te creëren

 

Uitgaven in verschillende talen

Van de 300 exemplaren die we vandaag kennen, zijn er 129 in het Latijn geschreven. De Nederlandse cartograaf bood zijn werk echter ook aan in andere talen: het Nederlands, het Frans, het Duits en het Spaans.

 

Grote waarde

In de 17de eeuw was het boek al een voorwerp van grote waarde en misschien wel het duurste van die tijd. Op 26 mei 2018 werd het aangekocht in Brussel voor het aardige bedrag van € 600.000!

Natuurlijk bezit het boek in de eerste plaats een historisch belang. In navolging van Abraham Ortelius (Brabants cartograaf en auteur, in 1570, van het Theatrum Orbis Terrarum, de eerste moderne atlas) en van Gerard Mercator in 1595 te Antwerpen (de Atlas van Mercator is online beschikbaar) getuigt dit werk van de opkomst van Amsterdam als belangrijk centrum van de cartografie in volle gouden eeuw voor Nederland.

 

Online toegankelijk

De Atlas is online toegankelijk, zowel in Latijnse versie als in Nederlandse versie. U kunt hem bovendien raadplegen in de afdeling Oude en kostbare drukwerken van de Koninklijke Bibliotheek.

Bekijk ook enkele beelden van de atlas in de reportage van de VRT.

 

Bibliografische gegevens

Joannes Blaeu. Geographia (Atlas maior), Amsterdam: J. Blaeu, 1662-1665, 11 volumes. Exemplaar in kleuren en verguldsel. Herkomst: Jean-Baptiste Colbert (wapens en inscriptie Bibliotheca Colbertina), Charles Van Hulthem. Colbert.

Boeknummer: VH 14.343 E