Historiek van de wetgeving op het wettelijk depot

Een beetje geschiedenis

Het Wettelijk depot verwerft en bewaart sinds 1 januari 1966 alle publicaties die verschenen zijn op het grondgebied van België of gepubliceerd worden in het buitenland door auteurs van Belgische nationaliteit. De wet van 8 april 1965 tot instelling van het wettelijk depot bij de Koninklijke Bibliotheek van België verschijnt in het Belgisch Staatsblad van 18 juni 1965.

 

Cultureel erfgoed beschermen

De bedoeling van deze wet is het Belgisch geschreven cultureel erfgoed voor de toekomstige generaties te bewaren. De wet geeft de Koninklijke Bibliotheek ook de mogelijkheid een verzameling aan te leggen die een overzicht biedt van de totale nationale literaire productie.

 

Maandelijks overzicht

Met de verplichting de verzameling goed te bewaren en ter beschikking te stellen, moet de Koninklijke Bibliotheek namelijk ook een volledige lijst samenstellen van al wat in eigen land wordt uitgegeven of in het buitenland gepubliceerd wordt door Belgische auteurs. Deze Belgische Bibliografie wordt jarenlang op papier uitgebracht, nadien op cd-rom en sinds 2008 publiceren we ze maandelijks op de website.

 

Digitaal papier

Publicaties op een andere drager dan papier (microfilms, fotografische, magnetische en numerieke dragers) worden niet vermeld in de wet van 1965 en ontsnappen dus aan de toepassingssfeer ervan. In het licht van de technologische ontwikkelingen is die situatie niet houdbaar. Om dit recht te zetten keuren de Senaat en de Kamer op respectievelijk 4 mei en 7 december 2006 een wetsvoorstel van Senator François Roelants du Vivier goed. Daarin staat de wijziging van de artikelen 1 en 2 van de wet van 8 april 1965 tot instelling van het wettelijk depot, met de bedoeling de toepassingssfeer uit te breiden tot de publicaties op materiële numerieke dragers (diskette, cd, cd-rom, dvd, USB-sleutel …) en microfilms.

 

Twee exemplaren

Het voorstel houdt nog een belangrijke wijziging in: vanaf nu moeten van alle niet-periodieke publicaties, boeken en brochures twee exemplaren gedeponeerd worden. De nieuwe wet wordt op 19 december 2006 afgekondigd door de Koning en in het Belgisch Staatsblad gepubliceerd op 23 maart 2007.

Het koninklijk besluit van 14 februari 2008 tot uitvoering van de wet, dat voor advies is voorgelegd aan de Beheerscommissie van de Koninklijke Bibliotheek, de Wetenschappelijke Raad, de Inspectie van Financiën en de Afdeling Wetgeving van de Raad van State, wordt op 21 maart 2008 gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad, waardoor de wetswijzigingen van kracht worden met ingang van 1 april 2008.

Kort samengevat ondergaat de wetgeving in 2008 de volgende wijzigingen:

  • Vanaf 1 april 2008 moeten van alle niet-periodieke publicaties (boeken en brochures) twee exemplaren worden gedeponeerd. Van de periodieke publicaties (dagbladen, tijdschriften, jaarlijkse publicaties) moet, zoals voorheen, één exemplaar gedeponeerd worden;
  • Ook elektronische publicaties op materiële dragers (diskette, cd, cd-rom, dvd, USB-sleutel …) en microfilms moeten gedeponeerd worden;
  • Het depot geeft geen aanleiding tot betaling, behalve voor publicaties waarvan de verkoopprijs meer dan 283 € bedraagt. Dit bedrag wordt in het begin van elk kalenderjaar aangepast aan de index van de consumptieprijzen.

 

Digitale publicaties

In 2017 wordt beslist de wet op het wettelijk depot uit te breiden naar alle digitale publicaties. De concrete uitwerking van deze wetswijziging zal in de loop van 2018 worden vertaald in een koninklijk besluit. Pas als dat gepubliceerd is, zal de verplichting ook voor digitale publicaties gelden. Voorlopig gebeurt de deponering daarvan nog steeds vrijwillig, via het e-depot.

 

Boetes

In de loop van 2014 wordt de wet op het wettelijk depot nog eens gewijzigd. De reden? Het bedrag van de boete die opgelegd wordt aan uitgevers of auteurs die hun verplichting inzake wettelijk depot niet naleven, beantwoordde niet langer aan de realiteit. De nieuwe boetes liggen tussen 156 en 1.500 euro. Wie binnen het jaar volgend op zijn eerste overtreding opnieuw in de fout gaat door niet te deponeren, riskeert een administratieve boete die kan oplopen van 300 tot 6.000 euro. Voortaan is de algemeen directeur van de Koninklijke Bibliotheek van België gemachtigd om de boetes op te leggen.

Deze wetswijziging wordt op 13 juni 2014 in het Belgisch Staatsblad gepubliceerd. In datzelfde jaar verschijnen ook de Duitse vertalingen van de wet van 8 april 1965 tot instelling van het wettelijk depot en van het koninklijk besluit tot uitvoering van de wet van 31 december 1965 in het Belgisch Staatsblad, respectievelijk op 2 oktober 2014 en op 23 oktober 2014.