De Bourgondische Librije is een van de meest indrukwekkende handschriftencollecties uit de middeleeuwen. Ze werd verzameld door de hertogen van Bourgondië, die over de Lage Landen regeerden in de 14e en 15e eeuw. Het was Filips de Stoute, de eerste hertog van Bourgondië, die de basis legde voor wat zou uitgroeien tot een uitzonderlijke bibliotheek.

Bij het overlijden van Filips de Goede telde de bibliotheek ongeveer 900 handschriften van uitzonderlijke kwaliteit. Ze was niet alleen een van de grootste, maar ook een van de mooiste bibliotheken van haar tijd, naast die van de Franse koningen, de Medici en de pauselijke bibliotheek.

Een wereldberoemde bibliotheek die branden en plunderingen trotseerde

In 1559 liet Filips II de bibliotheek, overbrengen naar het Coudenbergpaleis. Op 3 februari 1731 sloeg het noodlot toe. Een allesverwoestende brand legde het paleis in de as. Terwijl de vlammen hoog oplaaien, worden zoveel mogelijk handschriften door de ramen in de sneeuw gegooid om de collectie te redden. Op sommige exemplaren zijn de sporen van die reddingsactie nog steeds zichtbaar.

Tijdens de bezetting van Brussel in 1746 door de Franse troepen worden heel wat handschriften naar Parijs gevoerd. Een deel ervan wordt in 1770 teruggeschonken. In 1794 gaan een deel van de kostbare handschriften weer in galop naar Parijs. Sommige van deze werken zullen door het Congres van Wenen aan België worden teruggegeven.

Bijna honderd jaar na de brand in het Coudenbergpaleis, in 1827, slaat het noodlot hnogmaals toe. Er breekt brand uit op de hoogste verdiepingen van het Paleis van Karel van Lotharingen in Brussel, waar de Koninklijke Bibliotheek ondertussen is ondergebracht. Het vuur krijgt de handschriften niet te pakken, maar het bluswater brengt onherstelbare schade toe. Tientallen boekbanden van leder en perkament overleven de waterschade niet.

279 handschriften bewaard bij KBR

Wonder boven wonder is van de prachtig verluchte handschriften een aanzienlijk deel bewaard, namelijk een 400-tal. Daarvan bevinden er zich 279 in de collecties van KBR. De overige zijn verspreid over 35 bibliotheken wereldwijd.

Onder de topstukken bij KBR bevinden zich onder andere de Chroniques de Hainaut met de beroemde miniatuur van Rogier van der Weyden, de Roman de Girart de Nevers, het Peterborough Psalter en vele andere meesterwerken die behoren tot de meest prestigieuze verluchte manuscripten wereldwijd. Nu kan u de volledige collectie ook online bekijken en inzoomen op de mooiste miniaturen in de kleinste details.

Bewonder de Librije in het KBR museum

Het KBR museum is dé plek waar de handschriftenverzameling van de Bourgondische hertogen schittert. Hier wordt u ondergedompeld in de culturele, artistieke en politieke context waarin de handschriften tot stand kwamen.

Omdat de middeleeuwse handschriften te fragiel zijn om permanent te worden tentoongesteld, wisselen de stukken twee keer per jaar. Dat is goed nieuws voor u: bij elk bezoek ontdekt u nieuwe meesterwerken en bij elke wissel organiseert KBR boeiende activiteiten die uw ervaring verrijken.