Europese prentkunst van Dürer tot Rembrandt

Dit project heeft tot doel een deel van de collectie afdrukken die bewaard worden in het Prentenkabinet van de Koninklijke Bibliotheek van België, in meerdere fases, systematisch te ontzuren, restaureren en hermonteren. Zo kan dit unieke papieren erfgoed voor de toekomst worden veiliggesteld.

De eerste fase van dit project is de herconditionering van ruwweg 10.000 prenten uit de 16de en 17de eeuw van belangrijke meesters uit de Nederlanden, Duitsland en Frankrijk.

 

Het corpus

Er werden ca. 10.000 prenten geselecteerd die in een eerste fase behandeld worden. Het gaat om de werken van meesters die door hun waarde, zeldzaamheid en ouderdom tot het kruim van de Brusselse collectie behoren.

Sommige zijn speciaal geselecteerd omdat ze een internationale referentiewaarde hebben (bijvoorbeeld de Iconografie van Van Dyck en het oeuvre van Wierix zijn in Brussel uitzonderlijk rijk vertegenwoordigd). Andere fondsen zijn van een internationaal niveau en zijn in België met voorsprong de belangrijkste in hun soort (bijvoorbeeld het werk van Dürer, Lucas van Leyden en Rembrandt).

De fondsen worden door onderzoekers uit binnen- en buitenland nog geregeld bestudeerd en worden regelmatig gevraagd voor bruikleenaanvragen (tentoonstellingen) in binnen- en buitenland.

 

      Zelfportret van Rembrandt, gravure vóór behandeling       gravure na de behandeling

 

Waarom dit project?

De restauratie is nodig, omdat het papier dreigt te verzuren. Van het midden van de 19de eeuw tot in de jaren 1980 werd als materiaal voor de montage van de stukken zuur karton gebruikt. De prenten en tekeningen zelf staan op oud, maar pH-neutraal en chemisch stabiel papier. Door decennialang tussen zure montagekartons en in zure mappen en dozen te liggen, dringt het zuur langzaam maar zeker door naar de tussenliggende stukken. Dit is een voortschrijdend proces dat toenemende vergeling en verbrossing tot gevolg heeft.

De behandeling van deze prenten in de context van dit project zal een grote en blijvende positieve impact hebben. Naast het wegwerken van het probleem van de chemische degradatie wordt er tegelijk een betere bescherming geboden tegen mechanische schade en tegen het indringen van vuil en stof. Dit doen we door montages met flap te maken en de bestaande beschadigingen (scheuren, vouwen, golvingen) te consolideren.

Met dit project zullen de bewaarcondities van een belangrijk deel van de collectie beantwoorden aan de huidige internationaal geldende standaarden wat betreft de bewaring van papieren erfgoed.

 

Digitalisering

Alle prenten die gerestaureerd worden, zijn te vinden in de catalogus. Ze zijn ook gedigitaliseerd en een deel is al digitaal raadpleegbaar in de online catalogus.

 

Projectteam

Projectleider: Joris Van Grieken

Medewerkers: Anouk Van Hooydonk, Lotte Detré, Irina Vandersmissen en Sil Vandewalle.

Project met steun van het Fonds Baillet Latour en de Koning Boudewijnstichting.