De handgeschreven registers geven een overzicht van alle werken op papier die KBR in deze periode heeft verworven, en maken zo de herkomst of ‘provenance’ van de collectie beter inzichtelijk: waar de werken vandaan kwamen, wanneer ze in de verzameling zijn opgenomen en via welke kanalen (zoals aankoop of schenking) ze zijn verworven. Op die manier worden de verschillende herkomsten van de verzameling beter traceerbaar.
Waarom deze stap?
De digitalisering van de aanwinstenregisters past binnen een bredere strategie van KBR om haar collecties toegankelijker en transparanter te maken. Tot nu toe waren deze registers enkel fysiek of intern consulteerbaar, wat de toegang beperkte tot wie ter plaatse kon komen of specifieke onderzoeksaanvragen indiende.
De ontsluiting van deze registers is niet alleen een stap vooruit in onderzoekstoegang, maar sluit ook aan bij de toenemende aandacht voor de herkomstgeschiedenis van collecties. In het bijzonder voor de periode rond en na de Tweede Wereldoorlog kunnen aanwinstenregisters belangrijke informatie bevatten over mogelijk problematische herkomst, zoals roofkunst, gedwongen verkoop of andere vormen van onvrijwillige overdracht van cultureel erfgoed.
Door deze gegevens digitaal toegankelijk te maken, wordt het eenvoudiger om herkomstonderzoek te verrichten en eventuele lacunes of vragen in de provenance van collectiestukken binnen KBR te identificeren.
Een bredere inspanning
De aanwinstenregisters van het Prentenkabinet na 1966 worden omwille van privacyoverwegingen niet vrij online toegankelijk gemaakt, maar kunnen wel ter plaatse digitaal of op papier worden geraadpleegd. De registers voor de periode vóór 1933, tot en met de oprichting van het Prentenkabinet in 1850, zullen later dit jaar online worden vrijgegeven. Prioriteit werd gegeven aan de periode 1933-1966, die samenvalt met het begin van nazi-Duitsland, de Tweede Wereldoorlog en de onmiddellijke naoorlogse jaren.
Deze digitale ontsluiting maakt deel uit van een bredere inspanning binnen KBR om haar herkomstgegevens transparanter en beter doorzoekbaar te maken. Binnenkort zullen ook de registers van de andere patrimoniale verzamelingen worden gedigitaliseerd.
Wat vind je in de aanwinstenregisters?
De registers bevatten informatie over alle soorten aanwinsten: aankopen, schenkingen, legaten en ruilingen. De individuele entries zijn telkens gedateerd en bevatten de naam en het adres van de derde partij, evenals een beknopte beschrijving van het overgedragen goed. De informatie beperkt zich tot het moment van verwerving; eerdere eigenaars van de prenten of tekeningen worden doorgaans niet vermeld. Daarvoor is herkomstonderzoek via andere kanalen noodzakelijk.
Korte handleiding
De registers zijn online raadpleegbaar via opac.kbr.be, de algemene catalogus van KBR.
De inventarisnummers van de individuele collectiestukken geven aan in welk corresponderend register gezocht moet worden. De inventarisnummers zijn opgebouwd uit serienummers en volgnummers.
De tekening Minerva en Telemachus van Mattheus Ignatius van Bree draagt bijvoorbeeld het inventarisnummer S.IV 94515. Dit nummer staat voor de “vierde reeks” (Série IV), terwijl het volgnummer 94515 is opgenomen in vol. XIV van de aanwinstenregisters (zie het overzicht hieronder). Daar lezen we dat KBR de tekening op 22 december 1941 kocht van Pierre Van Bastelaer uit Brussel.
Overzicht van de gedigitaliseerde aanwinstenregisters
- Vol. XI, 1932, inv. S.IV 1 tot S.IV 4611: https://opac.kbr.be/Library/doc/SYRACUSE/22707712
- Vol. XII, 1933-1935, inv. S.IV 4612 tot S.IV 23992: https://opac.kbr.be/Library/doc/SYRACUSE/22707894
- Vol. XIII, 1936-1939, inv. S.IV 23993 tot S.IV 87709: https://opac.kbr.be/Library/doc/SYRACUSE/22707896
- Vol. XIV, 1940-1943, inv. S.IV 87710 tot S.IV 109751: https://opac.kbr.be/Library/doc/SYRACUSE/22707910
- Vol. XV, 1944-1949, inv. S.V 1 tot S.V 23446: https://opac.kbr.be/Library/doc/SYRACUSE/22707759
- Vol. XVI, 1950-1954, inv. S.V 23447 tot S.V 62435: https://opac.kbr.be/Library/doc/SYRACUSE/22707874
- Vol. XVII, 1955-1956, inv. S.V 62436 tot S.V 70355: https://opac.kbr.be/Library/doc/SYRACUSE/22707878
- Vol. XVIII, 1957-1961, inv. S.V 70356 tot S.V 84841: https://opac.kbr.be/Library/doc/SYRACUSE/22707883
- Vol. XIX, 1962-1966 : vol. XIX, inv. S.V 84842 tot 103504: https://opac.kbr.be/Library/doc/SYRACUSE/22707885