KBR door de eeuwen heen

KBR is een instelling met een lange geschiedenis. Historisch gezien is KBR de samentrekking van twee benamingen in twee verschillende talen (Koninklijke Bibliotheek en Bibliothèque royale).

 

Tijdslijn

  • 15de eeuw: De hertogen van Bourgondië brengen een unieke verzameling verluchte handschriften samen. De Librije van Bourgondië telt bij de dood van Filips de Goede ca. 900 manuscripten.
  • 1559: Filips II laat alle zich in zijn bezit bevindende werken overbrengen naar het Coudenbergpaleis. Die verzameling wordt Koninklijke Bibliotheek genoemd.
  • 1731: Het Coudenbergpaleis wordt door brand vernield. De meeste handschriften worden gelukkig gered.
  • 1746: Tijdens de bezetting van Brussel door de Franse troepen worden talrijke handschriften naar Parijs gevoerd. Een deel ervan wordt in 1770 teruggeschonken.
  • 1754: De verzamelingen worden overgebracht naar het Domus Isabellae, het vroegere huis van het Handboogschuttersgilde, dat zich in de huidige Baron Hortastraat bevond.
  • 1772: De bibliotheek wordt voor het publiek toegankelijk.
  • 1794: Talrijke handschriften en kostbare werken worden door de commissarissen van de Franse regering naar Parijs gevoerd. Sommige van deze werken zullen door het Congres van Wenen aan België worden teruggegeven.
  • 1795: De bibliotheek wordt bij de Centrale School van het Dijledepartement gevoegd en de verzamelingen worden naar het Oude Hof (paleis van Karel van Lotharingen, Museumplein) overgebracht.
  • 1803: De Bibliotheek wordt aan de stad Brussel overgedragen.
  • 1815: De regering van de Verenigde Nederlanden deelt de Bibliotheek op in twee afdelingen : de handschriften worden opnieuw eigendom van de Staat en vormen de Bourgondische Bibliotheek; de stad blijft eigenaar van de gedrukte werken. Pas in 1842 worden deze weer aan de staat afgestaan.
  • 19 juni 1837: De Belgische regering sticht de Koninklijke Bibliotheek van België en koopt de verzameling van de beroemde Gentse bibliofiel Karel Van Hulthem (70.000 banden).
  • 21 mei 1839: De Koninklijke Bibliotheek wordt voor het publiek geopend in de linkervleugel van het Paleis van de Nijverheid, dat in de 19de eeuw aan het paleis van Karel van Lotharingen werd toegevoegd.
  • 1878-1881: Het derde deel van het complex wordt in de Museumstraat gebouwd.
  • 1935: Op verzoek van koning Leopold III en koningin Elisabeth beslist de regering een nieuwe bibliotheek te bouwen ter nagedachtenis van Z.M. Koning Albert I. Het modernistische ontwerp wordt gemaakt door architect Maurice Houyoux.
  • 1954: De eerste steenlegging van de Koninklijke Bibliotheek Albert I.
  • 17 februari 1969: De Koninklijke Bibliotheek Albert I wordt plechtig ingehuldigd.

 

 

 

Over het gebouw

Het gebouw van KBR wordt gebouwd tussen 1954 en 1969 door de architecten Maurice Houyoux, Roland Delers en Jacques Bellemans en is opgenomen in het complex van de Kunstberg, waarvan het een van de zijden vormt.

Het is gebouwd op een stuk grond van 13.000 m², maar de talrijke niveaus en verdiepingen bieden een oppervlakte van 67.000 m². De voor de lezers bestemde lokalen beslaan een oppervlakte van 8.000 m², of 1.100 plaatsen.

De magazijnen waar de collecties bewaard worden bevatten nagenoeg 150 km boekenrekken, waarvan ongeveer 50 km zich ondergronds bevinden, terwijl de overige 100 km verdeeld zijn over de 10 verdiepingen van de toren. Enkel de verdiepingen -5 en -6 zijn met een compactus-systeem (schuivende rekken) uitgerust.

 

Hoofdconservatoren

1837-1850 Baron Frédéric de Reiffenberg
1850-1887 Louis-Joseph Alvin
1887-1904 Edouard Fétis
1904-1909 Henri Hymans
1909-1912 Joseph Van Den Gheyn, S.J.
1913-1914 Dom Ursmer Berlière O.S.B.
1919-1929 Louis Paris
1929-1943 Victor Tourneur
1944-1953 Frédéric Lyna
1953-1955 Marcel Hoc
1956-1973 Herman Liebaers
1973-1990 Martin Wittek
1990-1991 Denise De Weerdt
1992 Josiane Roelants-Abraham
1992-2002 Pierre Cockshaw
2002-2005 Raphaël De Smedt

 

Algemeen directeurs

  • Patrick Lefèvre: 2005 – 2017
  • Sara Lammens (ad interim): 2017 –